• (fragmenty wideo kultowych seriali policyjnych znajdziecie na końcu tekstu)

“ULICE SAN FRANCISCO” powstawały w latach 1972-1977. Partnera Karla Maldena grał Michael Douglas. Oboje za swoje role doczekali się nominacji do Złotego Globu i Emmy. W 1992 roku Malden powrócił do roli w telewizyjnym filmie “Powrót na ulice San Francisco”, ale już bez Douglasa. Gościnnie pojawili się m.in. Peter Strauss, Leslie Nielsen i Arnold Schwarzenegger. W zeszłym roku pojawiły się informacje o wznowieniu serialu. Jeżeli nawet do kontynuacji dojdzie, to z pewnością nie pojawi się w niej legendarny Mike Stone grany przez Karla Maldena. 97-letni aktor zmarł 1 lipca.

Kilka lat temu pojawiła się również informacja o wznowieniu serii: “ŚWIĘTY”, którego zagrać miał Christian Bale. Ostatecznie jednak do tego nie doszło. W oryginale w złodzieja okradającego bogatych kryminalistów wcielił się Roger “James Bond” Moore. Równie mocnym atutem Simona Templera co inteligencja był… urok. W latach 1962-1969 powstało 118 odcinków, a 9 z nich wyreżyserował sam Roger Moore. W serii pojawił się w epizodzie Donald Sutherland. W 1997 roku kinową wersję z Valem Kilmerem w roli głównej zrealizował Phillip Noyce.

Jednym z najbardziej charakterystycznych bohaterów seriali kryminalnych jest na pewno porucznik “COLUMBO”, w którego wcielał się Peter Falk. Serial był emitowany w USA z przerwami w latach 1968-2003. Charakteryzował się tym, że już na początku każdego odcinka było wiadomo kto popełnił przestępstwo. Cichym bohaterem jest żona Columbo. Porucznik wspomina ją wielokrotnie, ani razu jednak postać żony nie pojawia się na ekranie. Znakiem firmowym Columbo jest wymięty prochowiec. Epizody grali tu m.in. Gena Rowlands, Martin Sheen, Faye Dunaway, a nawet Johnny Cash.

Lizak to najbardziej wyróżniająca rzecz kolejnego bohatera kryminałów Theocratesa Kojakiosa, czyli słynnego “KOJAKA”. Przez pięć lat w latach 70. wcielał się w niego Telly Savalas. Początkowo znakiem firmowym Kojaka był papieros, do czasu aż Savalas rzucił palenie. Jego ulubione powiedzenie to “Who loves ya, baby?”. Przez serial przewinęło się wiele postaci m.in. Sylvester Stallone, Harvey Keitel, James Woods i Richard Gere.

Jednym z najpopularniejszych seriali końcówki lat 70. był zdobywca licznych nominacji do Złotych Globów i Emmy“ANIOŁKI CHARLIEGO”. Bohaterkami są absolwentki Akademii Policyjnej w Los Angeles: Sabrina Duncan (Kate Jackson) – najmądrzejsza, pragmatyczna, spokojna i wrażliwa; Jill Munroe (zmarła 25 czerwca Farrah Fawcett) – pełna temperamentu piękność o długich blond włosach; Kelly Garrett (Jaclyn Smith) – pełna wdzięku i sprytu. Właścicielem agencji detektywistycznej, w której pracują “aniołki” jest tajemniczy milioner, Charlie Townsend, którego gra John Forsythe (sam Blake Carrington z “Dynastii”). Najsłynniejszą pełnometrażową produkcją z “aniołkami” w roli głównej jest ta z Cameron Diaz, Drew Barrymore i Lucy Liu z 2000 roku.

Bohaterem Afroamerykanów był w latach 70. stworzony przez pisarza Ernesta Tidymana John Shaft. Czarnoskóry detektyw z Harlemu doczekał się 4 filmów kinowych i siedmioodcinkowego serialu telewizyjnego “SHAFT”. W latach 70. wcielał się w niego Richard Roundtree. W 2000 w rolę Johna Shafta, siostrzeńca dawnego Shafta (ponownie granego przez Roundtree), wcielił się Samuel L. Jackson.

Jednym z najbardziej mrocznych seriali kryminalnych lat 80. był bez wątpienia “CRIME STORY”, którego współproducentem wykonawczym był Michael Mann (“Gorączka”, “Zakładnik”). Michael ‘Mike’ Torello (znakomity Dennis Farina) z chicagowskiej policji ściga gangstera Raya Lucę. O mroku serii świadczy chociażby to, że dobro wcale nie zwycięża w nim nad złem. Serial zdobył prawdziwą popularność dopiero kilka lat od jego emisji. Nie rozłącznie kojarzy się z nim przebój Dela Shanna “Runaway”.

Przeciwieństwem “Crime Story” są “POLICJANCI Z MIAMI”(powstawał w latach 1984-1989), za które odpowiedzialny jest również Michael Mann. Wszystkie mamy dzisiejszych 30-latków kochały się w pięknym Donie Johnsonie. Wzdychały na widok jego ogolonej klatki piersiowej, białych mokasynów i lśniącego Chevroleta Corvette. Jednym z głównych bohaterów serii obok Sonny’ego Crocketta (Johnson) i Ricardo Tubbsa (Philip Michael Thomas) jest maskotkę Sonny’ego, którą jest aligator imieniem Elvis. Główni aktorzy stali się tak popularni dzięki temu, serialowi, że oboje nagrali płyty. Co ciekawe, “Miami Vice” to pierwszy serial telewizyjny, który nadawany był techniką stereofoniczną. Niezapomniany tytułowy utwór “Miami Vice Theme” dał kompozytorowi Janowi Hammerowi dwie statuetki Grammy. Trio “biały policjant, czarny policjant plus piękny samochód” powróciło – choć w zmienionym nieco składzie – w 1996 roku, kiedy to Don Johnson wyprodukował i zagrał główną rolę w serialu “Nash Bridges”. Natomiast w 2006 roku na podstawie serii powstał film “Miami Vice” z Colinem Farrellem i Jamie Foxxem w rolach głównych. Fragment “Policjantów z Miami”

• My nie gęsi i również swoje kryminalne serie mamy. Najpopularniejsza z nich to oczywiście “O7 zgłoś się” z oficerem Milicji Obywatelskiej Sławomirem Borewiczem (Bronisław Cieślak). Nie zapominajmy jednak o prywatnym detektywie działającym w latach 1932-1939 na terenie Wolnego Miasta Gdańska Bednarskim (Stefan Friedman). Nieco zapomnianą, zupełnie niesłusznie, postacią jest Redaktor Maj z serialu “Życie na gorąco“. Polskiego Jamesa Bonda grał w nim “playboy” polskiego kina Leszek Teleszyński. Europę, kraje Ameryki Łacińskiej i Afryki udają tu… plenery naszego kraju i państw ościennych. Reżyserem jest król polskich seriali Andrzej Konic (“Stawka większa niż życie“, “Czarne chmury“, “Pogranicze w ogniu“).

• “Nazywam się Moore, Roger Moore” (oryg, “My Word Is My Bond“), Roger Moore, Przeł. Lech Żołędziowski, Wyd. Albatros 2009

Ile z około 70 ról Rogera zapamiętają widzowie? Bonda, Świętego, jednego z „Detektywów z wyższych sfer”, może rycerza Ivanhoe… Nie był nigdy wybitnym aktorem teatralnym: „Nie jesteś za dobry, więc jak wyjdziesz na scenę, to dużo się uśmiechaj” – miał mu powiedzieć reżyser jednego z pierwszych spektakli, w których grał epizod. Michael Caine przezywa go „Wielkim Ściegiem”, bo na początku kariery wiązał koniec z końcem, reklamując swetry. Już przy pierwszej chałturze statysty poczuł, że aktorstwo to jego powołanie, ale nigdy nie traktował go przesadnie serio. Drogę zawodową – od epizodu rysownika przy animacjach przez rzucenia szkoły w 15 roku życia, by studiować aktorstwo, po role w Hollywood – opisuje jako jedną wielką zabawę, tymczasową przygodę.

Jakie są zalety autobiografii „Nazywam się Moore, Roger Moore”? Aktor bywa zaskakująco szczery. Niekiedy balansuje na granicy dobrego smaku – na przykład opisując chude lata na scenach repertuarowych teatrów, gdy w jego diecie były tylko tosty i fasolka, której gazopędne działanie dawało o sobie znać podczas występów. O „Świętym” pisze: „Były to szczęśliwe lata obcowania z postacią, do której łatwo przykroiłem swoje ograniczone zdolności”. Podobnie kiedy wyznaje, że jego sposobem na granie Bonda było „wyobrażanie sobie, że wszyscy kolejni złoczyńcy, z którymi przychodziło mu walczyć, cierpią na nieświeży oddech”. Jest też zaskakująco skromny, gdy opisuje pierwsze kroki na kontrakcie w wytwórni MGM i zachwycie klasą (i biustem) Elizabeth Taylor.

Moore jest niewątpliwie utalentowanym gawędziarzem, którego nietrudno wyobrazić sobie brylującego w towarzystwie. Jednak z przenikliwością, z jaką patrzy na siebie, nie potrafi patrzeć na innych – niezliczone spotkania z wielkimi świata kina (być może nie chcąc być posądzonym o plotkarskie zapędy) zbywa pojedynczymi zdaniami czy grepsami. Czasem udaje mu się wprawdzie celnie określić kogoś (np. Sinatra miał mu powiedzieć: „Trzeba, chłopcze, kochać życie. Bo umieranie jest do dupy”), ale zazwyczaj ślizga się na bezpiecznej granicy, woli żartować, niż analizować. Przez to jego wspomnienia są zbyt uładzone, wyraźnie czuć w nich, kiedy cenzuruje swoją opowieść.

Z punktu widzenia kinomana mało tu też nowych wiadomości – najbardziej zaskakującą może być ta, że jednorazowy Bond George Lazenby („W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości”), wedle słów Moore’a był błagany przez producentów, by podpisać kontrakt na kolejne siedem odcinków. Z drugiej strony jak na towarzyską lekką opowiastkę autobiografia ta jest zbyt skrupulatna. Moore miejscami zanudza czytelnika ciągnącymi się przez wiele stron szczegółami, zarzuca niekoniecznie mówiącymi cokolwiek nazwiskami.

Nie jest to książka dla tych, których interesuje sztuka aktorska. Ani kawał historii kina, którego Moore jest częścią od ponad 60 lat. Raczej dla tych, którzy mają sentyment do najzabawniejszego Bonda w historii serii.